Maria Montessori (1870 – 1952) włoska lekarka i pedagog. Jedna z
największych reformatorek wychowania przedszkolnego. Twórczyni „metody
Montessori”, która kładzie nacisk na umożliwienie dziecku swobodnej aktywności
oraz kształcenie jego zmysłów. Każde dziecko jest inne, a więc każde ma prawo do
indywidualnego rozwoju. Maria Montessori krytycznie odnosiła się do tradycyjnego
szkolnictwa a ławka szkolna była dla niej symbolem wyrażającym bezruch i
tłumienie aktywności dziecka.
Cele pedagogiki:
- rozwijanie samodzielności i wiary we własne siły,
- wypracowanie szacunku do porządku i do pracy,
- wypracowanie zamiłowania do ciszy i w tej atmosferze do pracy indywidualnej
i zbiorowej,
- osiąganie długotrwałej koncentracji nad wykonywanym zadaniem,
- wypracowanie postaw posłuszeństwa opartego na samokontroli, a nie na
zewnętrznym przymusie,
- uniezależnienie od nagrody,
- formowanie postaw wzajemnej pomocy bez rywalizacji, szacunku dla pracy
innych,
- rozwijanie indywidualnych uzdolnień i umiejętności współpracy.
Nauczyciel musi dobrze znać swoich wychowanków. Obserwacja – jest kluczem
dorosłych do poznawania świata dziecka. Nauczyciel jest przewodnikiem - z
szacunkiem i uwagą obserwuje postępy i trudności dziecka, traktując każde
dziecko indywidualnie. Dziecko jest serdecznie przyjęte, każde ważne i
potrzebne, znajduje uwagę i indywidualną opiekę nauczyciela.
Bardzo ważne w metodzie Marii Montessori jest otoczenie, w którym przebywa
dziecko. Ma ono być tak ukształtowane, by wspomagało rozwój osobowości dziecka i
dawało radość. Dzięki temu dziecko chętnie i szybko uczy się. Otoczenie
respektuje fazy rozwoju dziecka, jego zainteresowania i zdolności. Wszystkie
materiały są uporządkowane i łatwo dostępne. Nauczyciel jest pośrednikiem
pomiędzy otoczeniem i dzieckiem, pomaga dziecku samodzielnie odkrywać i poznawać
rzeczywistość.
Zadania dla nauczyciela:
- zorganizowanie odpowiadającego potrzebom dziecka otoczenia.
- popieranie dziecięcej samodzielności i nauczanie za pomocą działania –
metody niewerbalne.
- umożliwienie samodzielnego wyboru rodzaju pracy.
- uszanowanie indywidualnego tempa uczenia się dziecka.
- hasło główne: nauczyciel pomocnikiem dziecka.
Różnice między przedszkolem tradycyjnym a „Ogródkiem Marysieńki”:
- Indywidualizacja pracy, możliwość indywidualnego, wszechstronnego rozwoju
dziecka, troska i szacunek dla specjalnych wymagań i potrzeb każdego dziecka.
- Doświadczanie radości ze współdziałania w grupie zróżnicowanej wiekowo,
grupą mieszaną wiekowo są przecież koledzy z podwórka, rodzeństwo. Stwarzamy
więc sytuacje jak w życiu.
- Warunki sprzyjające w zdobywaniu wiedzy i praktycznych umiejętności poprzez
własną aktywność w dobrze zorganizowanym otoczeniu, miłość do drugiego
człowieka, empatia, dobro, brak obowiązkowego leżakowania.
Za wybitne osiągnięcia pedagogiczne i humanizm zawarty w ideach swojej metody
wychowawczej, Maria Montessori była wyróżniana tytułem Honoris Causa znakomitych
uczelni wyższych w Europie. Na uniwersytecie w Sorbonie otrzymała Krzyż Legii
Honorowej. Była też wielokrotnie nominowana do pokojowej nagrody Nobla.
