30.09.2009 - Nauczyciel musi być jak promień, którego ciepło aktywizuje, ożywia i zaprasza.

Każde spojrzenie na pedagogikę, metodę czy program osiąga swoją wyjątkowość w podejściu porównawczym. Pedagogika Montessori jest alternatywną forma edukacji. Różnice są widoczne zaraz po przekroczeniu progu sali - klasy szkolnej. Klasę można poznać po bogactwie, które stanowi odbicie programu edukacji. Klasy są estetyczne, uporządkowane, przejrzyste. Najistotniejsze różnice wbrew pozorom leżą w podejściu do dziecka i wychowania. Myśli nauczyciela krążą wokół indywidualnych potrzeb każdego dziecka. Intensywnie myśli o kwestiach związanych z przygotowanym otoczeniem. Każdy nowy dzień w przedszkolu nie jest do końca przewidywalny. Nie rodzi to jednak niepokoju, ale stanowi o atrakcyjności pracy. Zamienia to każdy nowo przychodzący dzień w nową przygodę zarówno dla nauczycieli jak i dla dzieci. Montessori określiła to jako życie, które samo się toczy. Jest to życie społeczne, które toczy się z godziny na godzinę nawet z minuty na minutę w atmosferze porządku i wolności. W małym świecie klasy Montessori tak jak w wielkim świecie poza nią trzeba liczyć się zarówno z przyjemnościami jak i z przykrościami. Przyjemności jest znacznie więcej i w miarę upływu czasu - wzrastania dzieci ich liczba się zwiększa.

W pedagogice Montessori cisza pełni niezwykłą funkcję, doniosłą i ważną. Cisza w rozumieniu Montessori nie jest przeciwieństwem hałasu - czyli zjawiskiem z kręgu słuchu - lecz otwiera nowy rodzaj aktywności wewnętrznej, duchowej. Nie jest to nakaz nauczyciela, ale własna wola dziecka, aby stan ciszy utrzymać. Dzieci współpracują ze sobą, aby osiągnąć cel, bo przecież jedna osoba wystarczyłaby, aby ciszę zaburzyć. Ciszę trzeba pokazać dzieciom, pokazać jak ją znaleźć i jak pielęgnować. Dzieci są często zachwycone ciszą, którą osiągają dzięki swoim działaniom. W gotowości do przeżywania ciszy zawarta jest pewna dojrzałość emocjonalna, która czyni dziecko indywidualnym, za każdym razem nowym, odmienionym dzieckiem.

Dzieci potrzebują ciszy, rozumieją ciszę, chcą ciszy. Lekcja ciszy przynosi dziecku poczucie własnej wartości. Dziecko staje się panem swoich ruchów. To ono może zadecydować, że wszystkie części ciała teraz pozostają w bezruchu. Czeka go za to nagroda – satysfak-cja z własnych zdolności i fascynacja, jaką przynosi poznanie absolutnej ciszy. Dziecko staje się bardziej zdyscyplinowane w takich miejscach jak kościół, kino, teatr itd. Doświadczenie jest tym cenniejsze, że pochodzi z własnej woli dziecka a nie z narzuconych przez dorosłych nakazów.

Dzieci rozwijają wewnętrzną dyscyplinę, spokój i samozadowolenie. Po intensywnej koncentracji podczas pracy z tym, co je interesowało dzieci są żywe radosne i zadowolone. Montessori uważała, że natura dziecka jest uporządkowana i harmonijna i że to zewnętrzne czynniki sprawiają, że dziecko odchodzi od swojej natury i zachowuje się w sposób przez dorosłych odbierany jako niegrzeczny.

Montessori nazywa to normalizacją. Jest to: umiłowanie porządku pracy, spontaniczna koncentracja, przywiązanie do rzeczywistości, umiłowanie ciszy i samodzielnej pracy, wy-gaszanie instynktu posiadania, umiejętność podejmowania decyzji, posłuszeństwo, samodziel-ność, inicjatywa, spontaniczna samodyscyplina i radość.

Cechy te pojawiają się, gdy zostaną zaspokojone rozwojowe potrzeby dziecka. W przygotowanym otoczeniu dziecko ma możliwość samodzielnie podejmować decyzje, dokonywać wyborów, ponosić konsekwencje swoich decyzji i działań.

W przygotowanym otoczeniu istnieją jasne granice i zasady. Świat Montessori jest uporządkowany i klarowny. W klasie montessoriańskiej dzieci są zintegrowane rocznikowo, to znaczy, że podział na grupy w różnym wieku pozwala na uczenie się od starszych dzieci i zachęca dzieci o różnych poziomach umiejętności do pomagania sobie wzajemnie. Otoczenie zapewnia praktyczne doświadczenie uczenia się.

W otoczeniu montessoriańskim, wolność ograniczona jest przez określone zasady.

Otoczenie jest pełne ciepła i miłości.

Nauczyciel musi być jak promień, którego ciepło aktywizuje, ożywia i zaprasza.


wróć do aktualności